Kulak kiri kulak çınlaması yapar mı?
Kulak kiri kulak çınlaması yapar mı?
Kulak çınlaması (tinnitus), dış ortamda herhangi bir ses kaynağı olmamasına rağmen kişinin kulaklarında veya başında zil sesi, uğultu, vızıltı ya da ıslık benzeri sesler duymasıdır. Kulak çınlamasının en yaygın nedenleri arasında işitme kaybı, gürültüye maruz kalma ve yaşlanmaya bağlı değişiklikler yer alırken, kulak kiri (serumen) birikimi de tedavi edilebilir nedenlerden biri olarak kabul edilmektedir.
Peki, gerçekten kulak kiri kulak çınlaması yapar mı? Evet, yapabilir. Ancak bu durum genellikle kulak kirinin dış kulak yolunu önemli ölçüde tıkadığı vakalarda görülür. Kulak kiri temizlendiğinde birçok hastada çınlama, işitme azalması ve kulakta dolgunluk hissi düzelebilir.
Kulak kiri nedir?
Kulak kiri (serumen), dış kulak yolunda bulunan özel bezler tarafından üretilen doğal bir salgıdır.
Serumenin temel görevleri şunlardır:
- Kulak kanalını nemli tutmak
- Toz ve yabancı maddeleri uzaklaştırmak
- Bakteri ve mantarlara karşı koruma sağlamak
- Kulak kanalının kendini temizleme mekanizmasına yardımcı olmak
Aslında kulak kiri zararlı değildir. Aksine sağlıklı bir kulağın doğal savunma sisteminin önemli bir parçasıdır.
Amerikan Kulak Burun Boğaz Akademisi (AAO-HNS), kulak kirinin çoğu zaman tedavi gerektirmediğini, yalnızca belirti oluşturduğunda müdahale edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Kulak kiri nasıl kulak çınlamasına neden olabilir?
Dış kulak yolu tamamen veya büyük ölçüde tıkandığında seslerin kulak zarına ulaşması azalabilir. İşitme sistemine ulaşan ses sinyallerindeki bu azalma, bazı kişilerde tinnitus hissini ortaya çıkarabilir veya mevcut çınlamayı daha belirgin hale getirebilir.
Kulak kiri ayrıca;
- kulakta dolgunluk hissi,
- uğultu,
- işitmede azalma,
- kendi sesini daha güçlü duyma (otokoni) gibi yakınmalara da neden olabilir.
Bu belirtiler genellikle kir temizlendikten sonra düzelir.
Kulak kiri her zaman çınlama yapar mı?
Hayır. Kulak kiri bulunan kişilerin büyük kısmında hiçbir belirti görülmez. Çınlama genellikle;
- kulak kanalının büyük bölümünün tıkanması,
- kirin kulak zarına baskı yapması,
- işitmeyi belirgin şekilde azaltması durumlarında ortaya çıkar.
Bu nedenle kulak çınlaması olan herkesin nedeni kulak kiri değildir.
Kulak Kiri ile Birlikte Görülen Belirtiler
Kulak kiri birikimine bağlı gelişen çınlamaya sıklıkla şu belirtiler eşlik eder:
- İşitmede azalma
- Kulakta dolgunluk hissi
- Basınç hissi
- Kaşıntı
- Uğultu
- Kendi sesini yankılı duyma
- Bazen hafif baş dönmesi
Bu belirtiler başka kulak hastalıklarında da görülebileceği için yalnızca şikâyetlere bakılarak tanı konulamaz.
Kulak kiri nasıl teşhis edilir?
Kulak kiri tanısı oldukça basit bir kulak muayenesiyle konulabilir. Kulak burun boğaz uzmanı veya gerekli eğitimi almış sağlık profesyonelleri dış kulak yolunu otoskop ile değerlendirerek tıkanıklığın derecesini belirleyebilir. Odyolojik değerlendirme sırasında ayrıca;
- Saf ses odyometrisi,
- Timpanometri gibi testler de uygulanabilir.
Kulak kiri temizlenince çınlama geçer mi?
Eğer çınlamanın nedeni gerçekten kulak kiri ise, serumen temizlendikten sonra belirtiler tamamen veya büyük ölçüde düzelebilir. Ancak çınlamanın nedeni;
- işitme kaybı,
- Meniere Hastalığı,
- gürültü hasarı,
- damar hastalıkları,
- çene eklemi problemleri gibi başka bir durumsa yalnızca kulak kiri temizlenmesi çınlamayı ortadan kaldırmayacaktır.
Bu nedenle çınlama devam ediyorsa ayrıntılı değerlendirme yapılması önemlidir.
Kulak pamuğu kullanmak neden önerilmez?
Toplumda en yaygın yanlış uygulamalardan biri kulak temizleme çubuklarıyla kulağın temizlenmeye çalışılmasıdır. Oysa bu çubuklar çoğu zaman kiri dışarı çıkarmak yerine daha derine iter. Bunun sonucunda;
- tam tıkanıklık,
- kulak zarı yaralanması,
- dış kulak yolu tahrişi,
- enfeksiyon gibi sorunlar gelişebilir.
AAO-HNS rehberi, kulak kanalına pamuklu çubuk veya yabancı cisim sokulmamasını önermektedir.
Kulak kiri nasıl güvenli şekilde temizlenir?
Kulak kiri yalnızca belirti oluşturuyorsa temizlenmelidir. Tedavi seçenekleri şunlardır:
- Serumeni yumuşatan kulak damlaları
- Sağlık profesyoneli tarafından aspirasyon
- Mikroskop altında mekanik temizleme
- Uygun hastalarda kulak irrigasyonu (yıkama)
Hangi yöntemin uygulanacağı kişinin kulak yapısına ve kulak zarının durumuna göre belirlenir.
Ne zaman doktora başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda değerlendirme önerilir:
- Kulak çınlaması başladıysa
- İşitme azaldıysa
- Kulakta dolgunluk hissi varsa
- Şiddetli ağrı geliştiyse
- Akıntı başladıysa
- Kulak kiri olduğu düşünülüyor ancak evde çıkarılamıyorsa
Özellikle tek taraflı çınlama veya ani işitme kaybı varsa değerlendirme geciktirilmemelidir.
Sık Sorulan Sorular
Kulak kiri gerçekten kulak çınlaması yapar mı?
Evet. Dış kulak yolunu önemli ölçüde tıkayan serumen bazı kişilerde kulak çınlamasına neden olabilir.
Kulak kiri temizlenince çınlama geçer mi?
Eğer çınlamanın nedeni kulak kiri ise genellikle düzelir. Ancak altta farklı bir neden varsa devam edebilir.
Kulak kiri işitme kaybına neden olur mu?
Geçici iletim tipi işitme kaybına yol açabilir. Kir temizlendikten sonra işitme çoğu zaman normale döner.
Pamuklu çubuk kullanmak doğru mudur?
Hayır. Pamuklu çubuklar kiri daha derine itebilir ve kulak kanalına zarar verebilir.
Kulak kiri evde temizlenebilir mi?
Evde sert cisimlerle temizlemeye çalışmak önerilmez. Güvenli yöntem, sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmesi ve uygun teknikle çıkarılmasıdır.
Kaynaklar
- American academy of otolaryngology–head and neck surgery foundation (aao-hnsf). Clinical practice guideline (update): earwax (cerumen ımpaction). Https://www.entnet.org
- National ınstitute for health and care excellence (nıce). Earwax removal clinical knowledge summary. Https://cks.nice.org.uk
- National ınstitute on deafness and other communication disorders (nıdcd). Ear ınfections, earwax and ear health. Https://www.nidcd.nih.gov
- Schwartz sr, magit ae, rosenfeld rm, et al. Clinical practice guideline (update): cerumen ımpaction. Otolaryngology–head and neck surgery. 2017.
- Roland ps, smith tl, schwartz sr, et al. Clinical practice guideline: cerumen ımpaction. Otolaryngology–head and neck surgery.
- Merck manual professional edition. Cerumen ımpaction. Https://www.merckmanuals.com
